Η ιστοσελίδα περιέχει δημοσιεύσεις κειμένων και ιστορικών πηγών που αφορούν την ιστορία της Αρκαδίας, κυρίως τις περιοχές της Γορτυνίας και του Μαινάλου, καθώς επίσης και ορισμένες ερασιτεχνικές ιστορικές μελέτες γενικότερου ενδιαφέροντος.
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ιστορικά θέματα. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ιστορικά θέματα. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κροκόντηλοι-Αγ.Γεώργιος των Σκορτών (13-15ος αιώνας)

Πρώτη αναφορά του ονόματος έχουμε στην γαλλική έκδοση του Χρονικού του Μωρέως. Ο Κροκόντηλος (με επώνυμο Corcondille) καταγόταν από τη Μεγάλη Αράχωβα στην περιοχή των Σκορτών και είχε βρεθεί στην ετήσια εμποροπανηγύρη κοντά στο Νύκλι (Τεγέα) να πουλήσει το μετάξι του.

Πασάς Mαυραειδής Φαρμάκης

O πασάς Mαυραειδής Φαρμάκης, χορηγός της αγιογράφησης του καθολικού της Nέας Mονής Φιλοσόφου. Eχοντας εξισλαμισθεί σε νεαρή ηλικία (πιθανόν ως γενίτσαρος), ο Φαρμάκης ξαναβαφτίστηκε χριστιανός και επανήλθε στη γενέτειρά του Στεμνίτσα μόλις το επέτρεψαν οι συνθήκες, στα χρόνια της δεύτερης βενετικής κυριαρχίας (1685-1715) της Πελοποννήσου

Ιστορική γεωγραφία Αρκαδίας (395-1209)

Η Αρκαδία, στην ενδοχώρα της Πελοποννήσου, καταλαμβάνει χώρο κατεξοχήν ορεινό πού περιβάλλεται άπα βουνά, τα όποια την απομονώνουν και δυσκολεύουν την επικοινωνία της με τις γειτονικές περιοχές1. Τα ιστορικά γεγονότα και τα αρχαιολογικά τεκμήρια πού εξετάζονται στην εργασία αύτη αναφέρονται στην 'Αρκαδία με τα σημερινά όρια του νομού, πού περιλαμβάνει τις επαρχίες Γορτυνίας, Κυνουρίας, Μαντινείας και Μεγαλόπολης. Παρά την απομόνωση της, ή 'Αρκαδία ακολούθησε τις τύχες των υπόλοιπων διαμερισμάτων της Πελοποννήσου.

Οικονομικοί και κοινωνικοί μηχανισμοι στον ορεινό χώρο - Γορτυνία (1715 - 1828)

Οικονομικοί και κοινωνικοί μηχανισμοι στον ορεινό χώρο - Γορτυνία (1715 - 1828)
Στάθης Ν. Τσοτσορός
Διδακτορική Διατριβή, Αθήνα 1981
Π.Α.Σ.Π.Ε, Έδρα Κοινωνιολογίας, Καθ. Βασίλης Φίλιας

Μετακινήσεις ελληνικών φύλων (Αρκαδόφωνοι)

Ἀρκᾶδες: Ένα από τα σπουδαιότερα αρχαιοελληνικά φύλα. Ως αρχικός χώρος διαμόρφωσης αυτού του φύλου, θεωρείται η δυτική Μακεδονία και ειδικότερα οι περιοχές γύρω από τον μέσο και άνω ρου του Αλιάκμονα (βλ. Χάρτη), όπου πρωτοεγκαταστάθηκε μετά την είσοδό του στον Ελλαδικό χώρο (2200/2100 π.Χ.).

Η πυρίτιδα της Δημητσάνας, μια ιστορική αναδρομή

Η Τριπολιτσά πριν από την Επανάσταση

Παν. Βελισσάριος Ιστορικός, προϊστάμενος ΓΑΚ-Αρχείων Νομού Αρκαδίας

Οι Κοτζαμπάσηδες της Αρκαδίας

Αθανάσιος Θ. Φωτόπουλος
Διδάκτορας Φιλοσοφικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών

Ο Pouqeuville στη Τριπολιτσά

Η Τριπολιτσά, γράφει ο Pouqueville, περιβαλλόταν από πέτρινο τείχος που χτίστηκε από τους Αλβανούς.
”Ο Άγγλος περιηγητής Leake, που βρισκόταν κατά την ίδια περίπου εποχή στην Ελλάδα, γράφει στο χρονικό του πως οι οχυρώσεις της Τριπολιτσάς ήταν ένα φτωχό τείχος με μικρούς πύργους σε μεγάλες αποστάσεις ο ένας από τον άλλον. Υπολογίζει ότι το κάστρο κτίστηκε το 1789.

Ο Μόρα Βαλεσί

ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΚΥΡΚΙΝΗ-ΚΟΥΤΟΥΛΑ
Δρ. Ιστορίας Πανεπιστημίου Αθηνών, Σύμβουλος Παιδαγωγικού Ινστιτούτου

Αναδημοσίευση από την "Ελευθεροτυπία", 25 Σεπτ. 2003Κατά τους πρώτους αιώνες της Τουρκοκρατίας, η Πελοπόννησος χωριζόταν σε ευρύτερες περιφέρειες, σαντζάκια, μερικές από τις οποίες (Μυστράς, Ναύπλιο) είχαν υπαχθεί στη δικαιοδοσία του αρχιναυάρχου του οθωμανικού στόλου, του καπουδάν πασά.

Η Κτίση της Τριπολιτσάς και η ανάδειξή της σε διοικητικό-στρατιωτικό κέντρο στην 1η Τουρκοκρατία (μέσα του 17ου αιώνα) και Βενετοκρατία

Με βάση τις γραπτές μαρτυρίες επιχειρείται μία σύντομη προσπάθεια αναπαράστασης του πολεοδομικού ιστού της πόλης, πριν το 1719, και καταδεικνύεται ότι η Tριπολιτσά δεν ήταν ένας οικισμός δευτερεύουσας σημασίας και δεν είχε αμελητέο δημογραφικό και χωροταξικό μέγεθος.

Ο φονικός γάμος της Ζάτουνας (1863)

Γράφουσιν ημίν εκ Δημητσάνης, ότι πολυτετής αδιάλακτος έχθρα υφισταμένη μεταξύ Στεμνίτσας - Ζατούνης ένεκα φόνου τινός διαπραχθέντος προ μακρού χρόνου κατά την τέλεσιν γάμου εν Ζατούνη, ένθα εφονεύθη εις των Στεμνιτσιωτών, εξ ου και ο γάμος ωνομάσθη φονικός, διεσκεδάσθη ήδη επελθούσης πλήρους συνδιαλλαγής, δια μνηοτεϊάς, ήτίς συνέδεσε δύο εκ των γνωστοτέρων οικογενειών των ευάνδρων τούτων κοινοτήτων της Γορτυνίας.

Η Μάχη της Πρινίτσας (Αύγουστος 1263 μ.Χ)

Μια επίσκεψη του Γουλιέλμου αμέσως μετά την απελευθέρωση του στη Λακεδαίμονα, θεωρήθηκε σαν παραβίαση της ειρήνης και ο επίτροπος του Μυστρά άρχισε να συγκεντρώνει τους Έλληνες εναντίον των Φράγκων. Στο Χρονικό του Μορέως[6] αναφέρεται σχετικά:

Τετράγωνο του Πολύβιου

Το Τετράγωνο του Πολυβίου ή αλλιώς Σκακιέρα του Πολυβίου είναι συσκευή που εφευρέθηκε από τον Πολύβιο και χρησιμοποιήθηκε από τους Αρχαίους Έλληνες για τη κωδικοποίηση των μηνυμάτων που αντάλλασσαν φυλάκια (σκοπιές) μεταξύ τους.

Πολύβιος

Οι Σλάβοι στην Πελοπόννησο

Η Πελοποννησιακή Επανάσταση του 1834


Επίσημη Έκθεσις
Προς την επί των Στρατιωτικών Β. Γραμματείαν
Η συνωμοσία εσχηματίσθη κατά τον φεβρουάριον, καθόσον εξάγεται ήδη από τα λεγόμενα παρά διαφόρων συνωμοτών. Από τις 27 του μηνός τούτου ο αποστάτης Κόλιας Πλαπούτας εσύναζε στρατιώτας εις του Μπέλεση. Στις 28 εξεκίνησε ο Μήτρος, αδελφός του για του Τζάχα, χωρίον της Ολυμπίας, με ολίγους.

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α

Απογραφές
Η επαρχία του Λιονταριού (1461)
Η Καρύταινα (Λιοντάρι) (1512-1520)
Ο Δήμος (kaza) της Καρύταινας (1566-1574)
Χωριά Γορτυνίας (1700-1830)
Χωριά και αριθμός οικογενειών Γορτυνίας (απόγραφή Pouqueville)
Απογραφή Γορτυνίας (1834)
Απογραφή Αρκαδίας (1834)
Απογραφή Γορτυνίας (1852)

Ονόματα
Σκορτινοί (13-14ος αιώνες)
Κροκόντηλοι-Αγ.Γεώργιος των Σκορτών (13-15ος αιώνας)
Δημητσανίτες (1461-1574)
Μέλη δημοτικού συμβουλίου Τριπολιτσάς (1700)
Ονόματα στρατιωτικών των Κολοκοτρωναίων (1821)
Γορτύνιοι Πολιτικοί κατά την Επανάσταση (1821)
Γορτύνιοι Αξιωματικοί κατά την Επανάσταση (1821)
Γορτύνιοι Φιλικοί (1821)
Ονόματα Λαγκαδινών (1822-3)
Ονόματα κατοίκων επαρχίας Τριπολιτσάς - Α (1823)
Ονόματα κατοίκων επαρχίας Τριπολιτσάς - Β (1823)
Προαγωγές Γορτυνίων στρατιωτικών (1824)
Δημοτικοί εισπράκτορες Γορτυνίας (1836)
Δήμαρχοι και Πάρεδροι Γορτυνίας (1841)
Φύλλα ποιότητας Δημάρχων και παραγόντων της Γορτυνίας (1849-1850)
Εκλογικά έγγραφα Γορτυνίας [1843 - 1862]
Εκλογικός κατάλογος Γορτυνίας (1865)
Επώνυμα Γορτυνίων 1865 (δήμοι Γόρτυνος, Ελευσίνος, Κλείτωρος και Μυλάοντος)
Επώνυμα Γορτυνίων 1872 (δήμοι Λαγκαδίων και Νυμφασίας)
Επώνυμα Γορτυνίων 1872 (δήμοι Τρικολόνων και Τροπαίων)
Επώνυμα Γορτυνίων 1872 (δήμοι Ηραίας και Θέλπουσας)
Επώνυμα κατοίκων δήμων Φαλάνθου (1879) και Θεισόας (1843)
Μικρά ονόματα Γορτυνίων (19ος αιώνας)

Τοπωνύμια
Mετονομασίες οικισμών Αρκαδίας (1920)
Μεσσαρέα
Τοπωνύμια Βυτίνας
Τοπωνύμια Βάχλιας
Τοπωνύμιο Τσιπιανά
Τοπωνύμιο Ψάρι
Τοπωνύμιο Αρτοζήνος
Τα τοπωνύμια ως πηγή της πρώιμης κοινωνικής ιστορίας των σλαβικών φύλων
Nτρομπολιτσά- Tριπολιτσά- Tρίπολη : μια ιχνηλάτηση
Γορτυνιακά τοπωνύμια σλαβικής ετυμολογίας
Στα χνάρια του περιηγητή Παυσανία στην Αρκαδία
Συνοικισμός Μεγάλης Πόλεως

Διάλεκτοι και Ιδιώματα
Το αρχαίο αρκαδικό γράμμα "Τσαν"
Η αρχαία αρκαδοκυπριακή διάλεκτος
Σύγκριση γορτυνιακού με άλλα ιδιώματα στο φωνολογικό επίπεδο
Συνοπτική παρουσίαση γορτυνιακού ιδιώματος
Το φαινόμενο του τσιτακισμού στα πελοποννησιακά ιδιώματα
H συνθηματική γλώσσα των Λαγκαδινών μαστόρων
To ιδιωματικό στοιχείο στη γλώσσα των απομνημονευμάτων του Θεοδώρου Κολοκοτρώνη

Ιστορικά θέματα (επιλεγμένα)
Πασάς Mαυραειδής Φαρμάκης
Ιστορική γεωγραφία Αρκαδίας (395-1209)
Δοξαπατρήν τον λέγουσιν, μέγας στρατιώτης ένι
Λυκάων της Αρκαδίας
Φωτάκος: Μάχη εν Τρικόρφοις - 23 Ιουν. 1825
Κανέλλος Δεληγιάννης: Πολιορκία Λάλα
Κανέλλος Δεληγιάννης: Η μάχη του Βαλτετσίου (12-13 Μαιΐου 1821)
Κανέλλος Δεληγιάννης: Η μάχη της Γράνας
Κανέλλος Δεληγιάννης: Έξοδοι Δράμαλη από την Κόρινθο
Κανέλλος Δεληγιάννης: Γορτυνιακός εμφύλιος (1823) και αρχές του γενικού εμφυλίου (1824)
Κανέλλος Δεληγιάννης: Μάχες στο Άργος, Δερβενάκια, Αγιοσώστη, Αγιονόρι
Κανέλλος Δεληγιάννης: Α' Πολιορκία Μεσολογγίου
Κανέλλος Δεληγιάννης: Εκστρατεία στη Δυτ. Ελλάδα, Μάχη του Πέτα
Καταστροφή Ζάτουνας - Απρίλιος 1779
Αναφορές για τα επεισόδια στη Γορτυνία (Ιουν. 1823)
Αναφορά επαρχίας Καρύταινας (Δ' Εθνοσυνέλευση, Άργος 1829)
Επιστολή κατά Κολοκοτρώνη (Εμφύλιος 1823)
Ο Μοραΐτης Πυρπολητής του 1821
Τα άρματα της Καρύταινας (1821)

Μελέτες
Βυζαντινή κρατική ιεραρχία και στρατιωτική οργάνωση
Κυρ Ιωάννης ο Τζερνοτάς
Τάμα στον Δία – Αχαιοί εναντίον Γαλατών (120 π.Χ.)
Στοιχεία για την οθωμανική Ελλάδα
Προδοσίες και θυσία στη Μολδοβλαχία το 1821
Η παράδοση της Πόλης το 1453
Σύντομη ιστορία της Πελοποννήσου (2ος αι. π.Χ – 7ος αι. μ.Χ.)
Το Πασαλίκι του Μοριά
Τα παράπονα των Ανθενωτικών (1450)
Μοραΐτες Οπλαρχηγοί του 1821
Η μάχη της Πελαγονίας (1259 μ.Χ.)
Φορεσιά και Άρματα το 1821
Η Εποχή του Χαλκού στο Αιγαίο
Αυτόχθονες εναντίον Ετεροχθόνων
Αλαμανικός φόρος και βυζαντινά μνημόνια